Ervaringen in verhalen

Het is een beer van een man en hij is onlangs 50 geworden. Maar tandenpoetsen? Dat vond hij jarenlang maar niets, waardoor hij steeds meer pijn in zijn mond kreeg. Dat veranderde op het moment dat zijn po’er Karla hem om hulp vroeg. “Ik werd opgeleid tot medewerker mondzorgexpertise en daarvoor moest ik oefenen met napoetsen. Net als je bij kleine kinderen doet. Hij wilde me daar wel bij helpen, en zo vonden de eerste verbeteringen aan zijn gebit plaats. Hij kreeg zelfs complimenten van de tandarts. En dat deed hem goed.”

Twee keer per dag
Het was het begin van een grote vooruitgang in de mondgezondheid van deze cliënt. Vanwege de kennis die Karla opdeed én vanwege de samenwerking met de tandarts. “Toen die eenmaal doorkreeg dat die grote man in zijn tandartsstoel de ontwikkelingsleeftijd van een 3-jarige had, pakte hij het ook anders aan.” Zo gaf hij de cliënt een zandloper mee om te leren hoelang 2 minuten duren, een poetskaart en een kindertandenborstel. Karla: “Daar hebben wij dus nooit aan gedacht. Ik had verwacht dat mijn cliënt het kinderachtig zou vinden. Maar de zachte borstel bleek heel fijn te zijn voor zijn pijnlijke gebit. Daarnaast voelde hij zich gezien door de tandarts en dat was goed voor het vertrouwen en zijn zelfvertrouwen. Inmiddels poetst hij twee keer per dag zijn tanden. Dat is toch mooi?”

Pijnlijk
Slechte mondzorg vergroot de kans op mondproblemen als gaatjes, tandvleesontstekingen en kaakbotafbraak. En die verhogen weer de kans op gezondheidsproblemen als diabetes, cognitieve achteruitgang en psychische problemen. “Als je je mond niet gezond houdt, kun je flink ziek worden. Bijvoorbeeld door fikse ontstekingen. Maar je kunt ook slikproblemen krijgen, doordat je niet goed kauwt omdat je pijn hebt.”

In de mond kijken
Orthopedagogen, expertisemedewerkers mondzorg, logopedie en de tandarts van revalidatiecentrum De Vogellanden ontwikkelden de oorspronkelijke scholing om begeleiders bewust te maken van de mogelijke gevolgen van slechte mondzorg. Door corona zetten ze hem om naar een e-Learning toegespitst op elk LOC. De bijeenkomst waarin je samen een paar casussen bespreekt, werd hierdoor ook digitaal. En dat heeft zowel een na- als een voordeel. “Het nadeel is dat je niet even bij elkaar in de mond kunt kijken”, vertelt Karla. “Maar doordat het nu een e-Learning is, is de drempel om hem te doen wel lager.”

Tandarts
Het team van de H. de Vroomestraat deed de pilot tijdens corona-tijd. Collega’s waren tevreden. “Ze zagen hoe cliënten vooruitgingen, nadat ze beter wisten hoe ze het moesten aanpakken. Daarnaast is de tandarts uit Steenwijk ook goed betrokken. Hij sponsorde ons met pakketjes waarin de Poetskaart, een zandlopertje en een tandenborstel zaten. Een fijne samenwerking.”

Als je maar poetst
Door de pilot leerden begeleiders én de cliënt hoe ze het poetsen moesten aanpakken. Maar de grootste les kwam misschien nog wel van de cliënt zelf. Karla: “We hielden wat teveel vast aan dat je ’s ochtends en ’s avonds je tanden moet poetsen. Maar inmiddels weten we: Het maakt niet uit wanneer je cliënt zijn tanden poetst. Het gaat erom dát hij ze poetst. Net als ieder persoon van zijn ontwikkelingsleeftijd, staat hij er niet elke ochtend en avond voor open. We voelen nu aan hoe hij in zijn vel zit en dan kan het ook best zijn dat we hem vragen zijn tanden te poetsen tijdens het douchen. Als hij lekker ontspannen is. Of op een ander moment. Als hij maar poetst.”