Leerzame Frion college-avond met seksuologe Judith van Duivenboden

De seksuologe begon de avond met een bespiegeling. Want waar denk je aan als je aan het woord seks denkt? En welke woorden komen bij je op als je aan seks bij mensen met een verstandelijke beperking denkt? “Bij hen denken we onbewust sneller vanuit controle en veiligheid”, vertelde Judith. “In plaats van vanuit het idee dat seksualiteit leuk en plezierig kan zijn. Bij de eerste vraag kijken we door een roze bril, bij de tweede vraag door een veiligheidsbril.” Daarbij nuancerend: “Ik snap jullie zorgen. Er zijn mensen die misbruik maken van mensen met een verstandelijke beperking. Dat zie je terug in de cijfers. Maar het zou goed zijn om je er bewust van te zijn welke bril je op hebt, als je reageert op een cliënt die blij vertelt over diens seksuele wensen of ervaringen.”

‘Pas als je weet hoe een ja voelt, kun je ook nee zeggen’

Pas op, Kijk uit-voorlichting

De seksuologe pleitte er tijdens de college-avond over ‘Seksualiteit bij mensen met een verstandelijke beperking’ voor om meer over het onderwerp te praten en ook meer informatie te geven over plezier. Judith: “Hoogleraar Seksuologie Ellen van der Laan verrichte baanbrekend werk in Nederland. Zij zei: ‘Pas als je weet hoe een ‘ja’ voelt, kun je ook nee zeggen’. In Nederland geven we nog te veel de ‘Pas op, Kijk uit-voorlichting’. Ook op scholen.” Daarnaast is het goed om op je taal te letten. “Noem een geslachtsdeel gewoon zoals het heet: penis en vulva. We hebben er allerlei andere woorden voor, gaan er gek mee om, alsof er toch een taboe op rust. Maar hoe moet je uitleggen dat je ergens last van hebt, als je thuis hebt geleerd dat je vulva een bloempje heet. Hoe moet de ander weten wat dat is?”

‘Noem een geslachtsdeel gewoon zoals het heet: penis en vulva’

Beelddenkers

Judith gaf meerdere handvatten om een gesprek over seksualiteit te beginnen én waar je aan moet denken als je het voert. “Pas je communicatie aan de cognitieve ontwikkeling van je cliënt aan en sluit aan bij diens emotionele ontwikkeling. Onthoud ook altijd dat de informatieverwerking bij cliënten vaak trager is en dat veel van onze cliënten beelddenkers zijn. Laat alles wat je vertelt zien op plaatjes, of teken het desnoods.”

Experimentele ruimte

Verder benadrukte ze om ook aan andere dingen te denken die bijdragen aan seksuele gezondheid. Judith: “Mensen met een verstandelijke beperking krijgen bijvoorbeeld vaak weinig experimentele ruimte, omdat er bijna altijd toezicht is. Daarom is het lastiger om hun eigen seksuele gevoelens goed te ontdekken. Zoals masturbatie.”

Leerzaam en open

Aan het eind van de avond, was het tijd voor een evaluatie met de Mentimeter. Collega’s gaven aan tevreden te zijn over de lezing. Dat hij leerzaam was en dat het goed is om open te zijn.