Hoofdstuk 4

Samenspel in zorg en ondersteuning

Dagbesteding

Corona heeft veel invloed gehad op het bieden van dagbesteding aan cliënten.

Vanaf maart waren de dagbestedingslocaties gesloten als gevolg van de coronamaatregelen.

De collega’s van de dagbesteding sprongen echter direct bij op de woonlocaties en boden daar dagbesteding op locatie aan. Met externe cliënten die bij Frion dagbesteding ontvangen, is via (beeld)bellen contact onderhouden. Frion heeft zoveel mogelijk geprobeerd om dagbesteding op afstand te bieden, door het langsbrengen van werkpakketten en materialen die aansloten bij de behoefte van de cliënt. Een voorbeeld hiervan is een doe-het-zelf-pakket voor het maken van een vogelhuisje. Op deze wijze kon binnen alle beperkingen een invulling worden gegeven aan de ondersteuningsbehoefte van de cliënt.

Een aantal cliënten met een reguliere baan in een vitaal beroep, kon ondanks coronabeperkingen juist wel aan het werk blijven en leverden daarmee een belangrijke maatschappelijke bijdrage.

“De collega’s van de dagbesteding sprongen direct bij op de woonlocaties” 

Cliënt Esther heeft een vitaal beroep

“Ik ben blij dat ik met voorraden aanvullen iets voor anderen kan doen”

“Toen ik hoorde dat ik tijdelijk meer kon werken, heb ik me meteen aangemeld”, vertelt Esther. De Hasseltse werkt via Frion bij supermarkt Jumbo in Zwolle. Ze heeft een vitaal beroep en mag dus aan het werk blijven. “Thuiszitten is niks voor mij. Dan verveel ik me. Ik ben blij dat ik op deze manier ook iets voor anderen kan doen.” 

Voor de zomer, in juni, kon de dagbesteding voor externe cliënten al weer hervat worden. Cliënten die bij Frion wonen, hebben de dagbesteding op de woonlocatie vanaf september weer verruild voor de dagbesteding bij de dagbestedingslocatie.

De situatie met corona en de bestaande ambitie van Frion om wonen en werken dichterbij elkaar te organiseren heeft gemaakt dat Frion versneld is gaan werken met zeven woonwerkcirkels.

Elke woonwerkcirkel bevat een aantal woonlocaties en dagbestedingslocaties, waarin ook de onderaannemers dagbesteding zijn meegenomen. Per cirkel is er een vaste groep cliënten en medewerkers/vrijwilligers. Zij bewegen zich niet tussen cirkels. Op deze wijze worden kruisbesmetting binnen Frion voorkomen en heeft één besmetting niet direct gevolgen voor de hele organisatie.

Een aantal cliënten nam oorspronkelijk dagbesteding af op een locatie die buiten de nieuwe woonwerkcirkel valt waardoor er gekeken moest worden welke dagbestedingslocatie binnen de cirkel passend zou zijn. Samen met de cliënt, verwant, persoonlijk ondersteuner en orthopedagoog is besproken welke dagbestedingslocatie binnen de cirkel aansluit bij de behoefte van de cliënt. Dit heeft geresulteerd in verschuivingen in locatie waar de dagbesteding plaats vond, maar zo min mogelijk in de aard van de activiteiten zelf.

De woonwerkcirkels verschillen van elkaar qua ondersteuningsvragen van cliënten. Om zoveel mogelijk aan te kunnen sluiten bij de wensen, behoeften en ontwikkelingen van cliënten, en ze écht te kunnen zien, wordt het aanbod binnen de cirkels hier zoveel mogelijk op afgestemd.

In elke woonwerkcirkel wordt een variatie aan dagbesteding geboden. De inhoud van de dagbesteding die vóór corona werd geboden, wordt herzien. Hierbij blijft het aansluiten bij de wensen, behoeften en ondersteuningsvragen van de cliënten centraal staan.  

Vanzelfsprekend heeft elke cliënt de verschuivingen van de dagbestedingslocatie op zijn eigen manier beleefd. Er is een groep cliënten die meer vrijheid en keuze heeft ervaren. In tijden van corona hebben ze door andere dagbesteding hun horizon verbreed. Daarnaast zorgen de woonwerkcirkels er ook voor dat de dagbesteding dichterbij huis is georganiseerd. Hiermee kan de zelfstandigheid van de cliënt vergroot worden doordat de vervoersbeweging verkleind wordt. Cliënten die in het verleden lange stukken af moesten leggen in de taxi kunnen nu soms zelfstandig op de fiets of zelfs lopend naar hun werk. Andere cliënten ervaarden de veranderingen als een inperking. 

In sommige situaties heeft een cliënt zo’n specifieke ondersteuningsvraag, dat een dagbestedingslocatie binnen de ‘nieuwe’ woonwerkcirkel onvoldoende bij hem of haar aansluit. Hier is dan het ‘Goede Gesprek’ gevoerd met de cliënt, verwant, begeleider en/of orthopedagoog. Samen kijken ze naar wat er nodig is om de situatie alsnog passend te maken. Dit leidde dan tot een maatwerkoplossing, soms ook buiten de woonwerkcirkel. Daarin maken we steeds weer weloverwogen keuzes waarin we risico’s wegen.

Villa Vitaal Golfslag enthousiast van start

“Eindelijk weer de deur uit”, zegt Armand met een grote glimlach op zijn gezicht. Wat is hij blij dat hij weer op pad mag om te werken. Hij heeft zich wel vermaakt. “Maar dat stil zitten, is niets voor mij.” Hij zit aan de grote tafel in De Golfslag, met zijn huisgenoten van de Schumannlaan. Het is niet eens dat zijn werkzaamheden nu zo anders zijn, maar vooral het samenzijn met zijn ‘oude cluppie’ en de deur uit, dat doet hem zo goed.

Lees hier meer over de ervaringen van cliënten en begeleiders na het openen van de dagbesteding in de nieuwe groepen.

Meebewegen van wonen naar dagbesteding en andersom.

De coronasituatie heeft het meebewegen met de cliënt van wonen naar dagbesteding en andersom versneld.

Waar hier in 2019 op kleine schaal mee werd geëxperimenteerd, is dit in 2020 met de komst van de woonwerkcirkels breed neergezet en ingezet. Door de dagbesteding anders te organiseren, werden de medewerkers van de dagbesteding ingezet op de woonlocaties. Dit leverde bij medewerkers verrassende ervaringen op. Dit hebben we vastgehouden toen er weer mogelijkheden kwamen. Medewerkers van de woonvormen werken wanneer wenselijk ook deels op de dagbesteding. Voor medewerkers had dit als voordeel dat we een gezonder rooster konden bieden, passend bij de lijn die Frion in 2020 heeft ingezet.

Het meebewegen met de cliënt zorgt ervoor dat overgangen van wonen naar dagbesteding en andersom soepeler verlopen. Uiteraard wordt de medewerker ook gezien, en wordt uitgegaan van ieders expertise. Je doet waar je goed in bent, en waar nodig werk je ook op andere plekken in de cirkel. Deze verandering geeft bekende gezichten voor cliënten en meer rust en stabiliteit in de dienstenstructuur voor medewerkers. Ook bij de wensen van medewerkers kan nu beter aangesloten worden. Lees hier meer over het zien van de medewerkers binnen de woonwerkcirkels.

Werkbegeleider Rianne wordt woonbegeleider

‘Wie had gedacht dat zo’n nare situatie zoiets moois op kon leveren’

Werken op een woonlocatie? Daar had werkbegeleider Rianne nog nooit over nagedacht. Maar nu, na een half jaar meedraaien op de Arne vanwege corona, wil ze niet meer anders. En dat komt goed uit, want ze mag blijven.  

Productgroepen en leerlijnen

Het dagbestedingsaanbod is onderverdeeld in productgroepen waarbij elke cliënt vanuit zijn/haar eigen niveau een bijdrage levert aan het product.

We werken met de volgende productgroepen:  

  • Creatief

  • Groen

  • Dienstverlening

  • Hout

  • Industrie

  • Vila Vitaal (activiteiten gericht op de ouder wordende cliënt)

In tegenstelling tot de homogene groepen (ingedeeld op levensfase en ontwikkelingsniveau) op de woonlocaties van Frion wordt er op de dagbesteding gewerkt met heterogene groepen. De visie hierachter is dat iedere cliënt bijdraagt aan het tot stand komen van een product op zijn eigen niveau en naar eigen mogelijkheden. 

Cliënten zijn hierin ook van betekenis voor elkaar. Meedoen en je steentje bijdragen, zorgen ervoor dat mensen ervaren dat zij ertoe doen en draagt bij aan een positief gevoel van eigenwaarde. 

Deze werkwijze hebben we bij Frion uitgewerkt in leerlijnen. Frion was voornemens om hier in 2020 al breed mee te werken, maar doordat de dagbesteding in 2020 voor een groot deel op de woonlocatie is aangeboden zijn de leerlijnen nog niet op alle dagbestedingslocaties ingevoerd. In 2021 worden deze verder uitgewerkt en geëvalueerd.

Meedoen en je steentje bijdragen, zorgen ervoor dat mensen ervaren dat zij ertoe doen!